‘Een humaner Europees ontwikkelingsbeleid is nodig’

Bernard Naron, kandidaat-lijsttrekker van de PvdA in het Europees Parlement, ziet in Europa veel kansen om internationale solidariteit te bevorderen. Maar dan moet het beleid wel coherenter worden. Het is te hopen dat de verkiezingen van het Europees Parlement in 2014 over dit onderwerp gaat, vindt Naron.

De afgelopen vijf jaar zag ik van dichtbij dat Brussel fantastische mogelijkheden biedt om internationale solidariteit te bevorderen. De European External Action Service heeft de expertise om ontwikkelingsprojecten op praktische wijze ondersteunen. Het Europees Parlement kan eisen stellen aan consumentengoederen en zo trachten uitbuiting in ontwikkelingslanden te bestrijden. De Europese Ministerraad kaart mensenrechtenschendingen in Kenia aan en via Europese militaire samenwerking konden we in Libië in 2011 beter actie ondernemen dan alleen.

Zeker het Europees Parlement (EP) is een belangrijk forum om dit beleid vorm te geven. De Europese Raad, de Commissie en de Action Service moeten in ruime mate rekening houden met resoluties van het EP en kunnen in hun beslissingen over EU buitenlandbeleid onder druk worden gezet door Europarlementariërs. Maar die mogelijkheden worden nog te weinig benut.

Dat begint met het actief uitdragen van de onderliggende waarden. Een humaner ontwikkelingsbeleid is nodig, evenals politici die duidelijker uitleggen waarom we ook buiten de grenzen van de EU moeten investeren. Zeker als de voorspellingen kloppen en het Parlement na de Europese verkiezingen een stuk rechtser wordt, en dus minder van ontwikkelingssamenwerking zal willen weten, is dat fundamenteel.

Lampedusa

Zolang welvaart in de wereld oneerlijk is verdeeld moeten wij landen die het minder hebben dan wij ondersteunen, ook in tijden waarin we het zelf minder hebben. De ramp bij Lampedusa had niet mogen gebeuren. Als mensen uit Somalië en Ethiopië hun leven willen wagen omdat de economische vooruitzichten er zó ellendig zijn, betekent dat dat wij moeten helpen bij het opbouwen van hun toekomst. In de EU betekent dat dat een gecoördineerd OS beleid noodzakelijk is en ook dat EU lidstaten gezamenlijke verantwoordelijkheid moeten nemen voor vluchtelingenstromen. Daarbij zijn duidelijke afspraken nodig, zodat de mensenrechten waar de EU zich zo sterk voor zegt te maken, niet verdwijnen aan de grensposten van ‘fort’ Europa.

De komende jaren hebben een drietal punten prioriteit. In de eerste plaats kan het Europees Parlement eisen stellen aan grote, beursgenoteerde bedrijven. Zo besluit het mee over de regels waaraan het bestuur van multinationals zich moeten houden. Het kan richtlijnen maken over corporate social responsibility en over de eisen waaraan aanbestedingen moeten voldoen. Zo kan het EP bijvoorbeeld eisen dat landen niet aanbesteden bij bedrijven die op sociaal dubieuze of milieu onvriendelijke wijze werken.

Oneerlijke handel

Of neem het voorbeeld van coltan. Coltan is een edelmetaal dat wij nodig hebben voor onze smart phones. In Afrika werken mensen en ook kinderen met gevaar voor eigen leven in mijnen om coltan te delven zonder enige veiligheidsvoorschriften en voor een abominabel laag loon. Bij die mijnen hebben rebellentroepen en paramilitairen vaak het heft in handen. Van multinationals die in Europa hun goederen verkopen mag worden verwacht dat zij geen zaken doen met leveranciers die hun werknemers uitbuiten. Ze moeten kunnen worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid in de internationale handelsketen, ook als dat winstvermindering betekent. Het EP kan hierover in tal van Europese fora zijn stem laten horen, en de Europese Commissie oproepen om met wetsvoorstellen te komen. 

Ten tweede moet het Europese handelsbeleid op een aantal punten worden herzien. De EU is een machtige onderhandelaar, zodat onze Europese markt wordt beschermd en producten uit ontwikkelingslanden, zoals suiker, bij ons niet kunnen worden verkocht. Daar is een boel op tegen. Zeker omdat andersom de regels vaak niet gelden: toen ik vorige keer op bezoek was bij mijn familie in Kameroen at ik Nederlandse kippenpoten, omdat die daar wél mogen worden verkocht en goedkoper zijn dan lokale productie. Ook moet respect voor mensenrechten voorwaarde zijn voor het sluiten van handelsverdragen. Dat betekent dat we niet zomaar verdragen sluiten met landen waar vrouwen worden onderdrukt of rebellen het heft in handen hebben. Het Europees Parlement moet de Raad en de Commissie onder druk zetten om in die gevallen het algemeen belang boven dat van specifieke economische sectoren te laten prevaleren.

Ten derde de bijdrage voor ontwikkelingssamenwerking van Nederland en andere lidstaten mag niet onder de 0,7% van BNP komen. Niet alleen uit principe, maar omdat een oorlog in Afrika of een milieuramp in Azië ook voor ons gevolgen heeft. Modern en duurzaam OS-beleid moet mensen de middelen geven om vooruit te komen. Daarbij hoort het verstrekken van leningen en microkredieten, zorgen dat mensen een bankrekening kunnen openen, jongeren toegang geven tot sociale media, waken voor persvrijheid en het aankaarten van schendingen daarvan, het mainstreamen van gelijke rechten en duurzaamheid bij ontwikkelingsprojecten en rekening houden met de gevolgen van ons financieel-economisch beleid in landen die het minder goed hebben dan wij. Een bijdrage van minimum 0.7% van ons BNP aan ontwikkelingssamenwerking is daarbij hard nodig en kunnen we ons in de EU echt wel veroorloven.

Het Europees Parlement is een belangrijk en effectief forum om te werken aan internationale solidariteit, gelijke rechten en sociale rechtvaardigheid. Het is te hopen dat de verkiezingen in 2014 hier over gaan. Want ook in tijden van economische crisis mogen we ons in Europa niet achter de dijken verschansen.

Bernard Naron is kandidaat-lijsttrekker voor de PvdA-fractie in het Europees Parlement en beleidsmedewerker voor dezelfde fractie.  Daarnaast is hij bestuurslid van de PvdA-Brussel en werkt hij als onderzoeker voor de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk instituut voor de sociaaldemocratie.

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
01 november 2013
Categorieën: