‘Wees vooral niet cynisch’

Alexander Kohnstamm neemt na vier jaar afscheid als directeur van branchevereniging Partos. Vice Versa blikt in het nieuwste nummer met hem terug op zijn tijd als het gezicht van de Nederlandse ontwikkelingssector. Wat wenst hij zijn opvolger toe? ‘Meer trots. Ik zie graag een sector waar mensen trots durven te zijn op hun innovatie en hun successen.’

Nog voordat hij goed en wel heeft plaatsgenomen in het Amsterdamse café waar we hebben afgesproken voor het interview, is Alexander Kohnstamm al begonnen aan zijn pleidooi voor een trotse sector. Het optimisme is typerend voor de man die de afgelopen vier jaar aan het hoofd stond van de branchevereniging voor Internationale Samenwerking. Kohnstamm spreekt met passie over de onderwerpen die in de sector spelen en is vol vertrouwen over de potentie om samen te werken en te innoveren. Hij toont zich diplomatiek door in de sector breed gedragen standpunten te benoemen. Die houding heeft hem wel eens het commentaar opgeleverd dat hij zelf te weinig uitgesproken standpunten inneemt. Kohnstamm zit daar niet mee: ‘De afgelopen vier jaar was mijn belangrijkste doelstelling het verbinden van de leden, met elkaar en met alle andere actoren in de samenleving.’

Waar bent u trots op, terugkijkend op de afgelopen vier jaar?

‘Allereerst dat we gezamenlijk tot een duidelijke basisvisie voor ontwikkelingsorganisaties zijn gekomen en tot één bindende gedragscode met de waarden die we allen delen. Daarnaast zijn we aan de slag gegaan met verschillende platforms waarop de leden met elkaar in dialoog kunnen. Ook cross-sectorale samenwerking is daarbij van belang; dus niet alleen van elkaar leren binnen de sector, maar ook in gesprek gaan met partijen van buiten. Een mooi voorbeeld daarvan is de bedrijvenportal die ondernemers en ontwikkelingsorganisaties bij elkaar brengt.’

U was directeur in een periode dat er enorm bezuinigd is en het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking verder afkalfde. Waarom is dat volgens u gebeurd?

‘Volgens mij is er niet zo enorm veel minder draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking. Het is wel zeker zo dat het draagvlak voor de overheidsrol in ontwikkelingssamenwerking kleiner is geworden. Mensen zijn sceptisch over de rol van de overheid en over de rol van instituties in het algemeen. Desondanks vindt 70 procent van de Nederlanders ontwikkelingssamenwerking nog steeds ook een taak van de overheid. Wat veranderd is, is dat de sceptici tegenwoordig net zo goed grachtengordelbewoners kunnen zijn als de Fortuyn-stemmers van weleer!’

Cynisch commentaar

Het beeld dat is ontstaan van een met strand-conferenties, hotels met zwembaden en reizen eerste klas verwende sector komt volgens Kohnstamm echter vooral door de grote multinationale instellingen. ‘Wij, de ngo’s, worden als de Kop van jut vereenzelvigd met de hele ontwikkelingssamenwerking, terwijl mensen niet weten dat van de 4 miljard aan ontwikkelingsbudget slechts een relatief klein deel direct naar ngo’s gaat. Dat komt ngo’s het meest zichtbaar zijn en dicht bij het publiek staan.’

Op de vraag of hij zelf ook hinder heeft ervaren van de heersende publieke opinie, knikt Kohnstamm instemmend. ‘Jammer genoeg wel. Met alleen maar zuur en cynisch commentaar haal je het bevlogene, de ziel, uit de sector. Dat cynisme zie je geregeld voorbij komen en wordt nog algemeen geaccepteerd ook. Wanneer je in het zuiden van het land een sigarenfabriek opent en een miljoen verdient met een product dat ook nog eens slecht is voor de gezondheid, ben je een held en een voorbeeld voor ondernemend Nederland. Als je probeert om de wereld te verbeteren en je verdient daarmee een ton per jaar, ben je een zakkenvuller. Het meest storende is dat degene die dat zegt zelf helemaal niets voor Afrika hoeft te doen of enige kennis van zaken hoeft te hebben. Als het negatief is krijgt het media-aandacht en daarmee legitimiteit.’

U bent altijd heel diplomatiek geweest en wordt gezien als een bruggenbouwer. Had de sector in deze periode niet juist een straatvechter nodig?

Benieuwd naar het antwoord op deze vraag en het verdere interview? Neem dan nu een abonnement op Vice Versa en krijg het laatste nummer nagestuurd!

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
01 november 2013
Categorieën: