Duurkoop is goedkoop

Uitgebreide programma’s voor capaciteitsopbouw met doortimmerde visies op ontwikkeling? Het kan ook simpeler. Het goede doel ‘GiveDirectly’ vat de koe bij de hoorns: armen zijn arm omdat ze geen geld hebben. De oplossing? Geef ze geld.

Het goede doel GiveDirectly meent dat ‘de definitie van arm is, dat de armen geen geld hebben.’ GiveDirectly werd paar jaar geleden opgericht door vier ambitieuze jonge mannen die wilden uitproberen wat er zou gebeuren als ze geld gaven aan arme mensen en hen lieten kopen wat ze nodig hadden, ‘no strings attached’. Michael Faye, één van de bedenkers, reisde naar Kenia en startte in het westen van het land een pilot.

Risico’s

Plaatselijke ngo’s waren erg sceptisch over de pilot en wezen op de risico’s van het zomaar geven van geld. Het geld zou bijvoorbeeld verkeerd kunnen worden besteed, namelijk aan sigaretten, alcohol en wapens. Bovendien zou het spanningen kunnen creëren tussen buren en in families, wanneer de één wel geld zou ontvangen en de ander niet. Als laatste minpunt werd genoemd dat geld afhankelijk maakt en niet inventief zou werken.

GiveDirectly begon als een experiment. Die vier jongemannen kozen een groep mensen die allemaal op elkaar leken – in dit geval erg arm en woonachtig in hutten met een rieten dak in de dorpen van West-Kenia. Ze werden in twee willekeurige groepen verdeeld. De ene groep kreeg geld, de andere niet. Vervolgens keken de mannen van de organisatie wat er gebeurde. Ze vergeleken de twee groepen met elkaar en zo was te zien wat voor verschil het krijgen van geld maakt.

Gratis geld helpt

Het  jaarverslag van GiveDirectly lijkt beloftevol. De levensstandaard van de arme bevolking in West-Kenia verbeterde na de financiële hulp van de organisatie. Het geld verhoogde de consumptie, er werd niet meer uitgeven aan alcohol en tabak dan daarvoor, het verhoogde de investeringen in kleine ondernemingen, het verhoogde het psychologische welzijn van zowel de ontvangers van geld als hun familie, en het verminderde de honger.

Ook Rutger Bregman, redacteur bij de Correspondent, stelt in zijn artikel dat studies van over de hele wereld het uitwijzen: gratis geld helpt. Er is al een verband met vermindering van criminaliteit, ongelijkheid, kindersterfte, ondervoeding, tienerzwangerschappen, gespijbel, betere schoolprestaties, hogere economische groei en emancipatie. Daarnaast stond in Vice Versa nummer 3 van vorig jaar een artikel over de voordelen van sociale zekerheid, waardoor mensen gratis uitkeringen krijgen en daarmee bestaanszekerheid opbouwen. Cash transfer programma’s in Brazilië en Mexico hielpen miljoenen mensen uit de armoede. Kortom: geld geven helpt. Maar is het ook wenselijk?

Symptoombestrijding

GiveDirectly laat zien dat het goed is om de armen te vertrouwen, zij weten tenslotte het beste waar zij behoefte aan hebben en wat zij goed kunnen gebruiken. De behoefte van arme mensen staat voorop en er wordt niks van bovenaf opgelegd. Een heel nobel streven, wat helaas niet vanzelfsprekend is.

Het geven van geld beëindigt echter geen burgeroorlogen en bant geen corruptie uit. Armoede van mensen is het gevolg van onrecht, ongeluk en ongelijkheid. De voorstanders van GiveDirectly stellen dat het al een enorme prestatie is als het zelfs alleen maar helpt arme mensen een paar treden hoger op de financiële ladder te laten klimmen. Hoe prachtig dat ook is, het blijft natuurlijk symptoombestrijding.

Esther van Ameijde was oud-stagiaire van Vice Versa en volgt nu de Coolpolitics Masterclass van Jan Pronk.

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
04 februari 2014
Categorieën: