Democratie, wat is dat?

OPINIE – Alphonse Muambi maakt zich zorgen. Het jaar 2016 is een belangrijk jaar voor Afrika, maar het ziet er beroerd uit. Het wordt een electoraal jaar, dat zal uitmonden in een electoraal bloedbad.

Een electoraal seizoen. Zo ziet het jaar 2016 in Afrika eruit. Een electoraal seizoen dat ongetwijfeld uit zal monden in een electoraal bloedbad. En het Westen betaalt het gelach.

Verkiezingsbiljetten, verkiezingspasjes, stemhokjes, pen, papier, potlood, inkt, volkstellingen, kosten en onkosten van de kiescommissies worden gefinancierd door het Westen. Voor het geluk van Afrikanen? Voor de soevereiniteit van hun staten? En Afrikanen in dit alles, wat is hun rol? Zijn zij chronische consumenten van geïmporteerde ideologie of zijn ze architecten van eigen democratie? Democratie, wat is dat?

Benin, Gambia, Ghana, Gabon, Niger, Equatoriaal Guinee, Centrale Afrikaanse Republiek, Democratische Republiek Congo, Congo-Brazzaville, Djibouti, Oeganda, Tsjaad. Miljoenen Afrikanen in deze landen zullen op een dag van dit jaar, voor dag en dauw opstaan. Om in eindeloze files te staan, soms met een lege maag, om op een president en een parlement te gaan stemmen.

Spelregels

In de meeste van die landen zijn de spelregels al tijdens het spel veranderd, de grondwet op maat getailleerd en het spel al gewonnen. Dezelfde presidenten zoals Joseph Kabila van de Democratische Republiek Congo, Denis Sassou Ngouesso van Congo-Brazzaville, Teodore Obiang Nguema van Equatoriaal Guinea, Yoweri Museveni van Oeganda die meer dan tien jaar aan de macht zijn, zullen aan de macht blijven.

Kwestie van een show, een toneelstuk, een electoraal circus opvoeren met kiezers in de rol van een vrolijk decor. Die als geiten die naar een slachthuis worden vervoerd, niet wetende dat ze onder het strenge toezicht van internationale waarnemers, electorale toeristen, genadeloos en zonder verdoving een mes door de keel gaan krijgen. En dat mes is al eerder actief geweest in landen als Togo, Congo, Kenia en Ivoorkust met miljoenen doden en gewonden als gevolg.

Amnesty International sprak zelfs van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in postelectorale conflicten in Afrika. Om die reden staat voormalig president Laurent Gbagbo van Ivoorkust terecht bij het Strafhof in Den Haag. Zijn collega van Kenia, Uhuru Kenyatta, stond ook terecht bij het Strafhof om diezelfde reden maar werd vrijgelaten omdat hij tegen de Al-Shabaab, de terroristen van Mogadishu, voor het Westen moet vechten. Officieel ontbrak er aan bewijzen in zijn zaak.

Democratie om van te houden

Afrikanen houden heel graag van democratie.
Zij willen heel graag tot de wereldgeschiedenis treden.
Zij willen absoluut geen gelijk geven aan de Franse president Sarkozy die ooit zei dat Afrikanen niet tot de wereldgeschiedenis zijn getreden.
Zij willen het tegendeel bewijzen aan Jacques Chiraques, de voorganger van Sarkozy, die mopperde dat democratie niet voor Afrikanen voorbestemd is.

Daarom willen Afrikanen heel graag, tegen elke prijs, de electorale Middellandse Zee oversteken als ideologische bootvluchtelingen om tot het culturele en filosofische paradijs van Chiraques, zijn ouders, voorouders, denkers en filosofen te behoren.

Alsof ze daar in Afrika geen eigen cultuur hebben? Alsof ze daar in Afrika geen eigen filosofie hebben? Alsof ze daar in Afrika geen eigen beschaving hebben? Alsof ze daar in Afrika geen eigen identiteit hebben? Alsof ze op een ander willen lijken, een ander willen zijn? Alsof ze daar niet zichzelf willen zijn, alsof ze met de riem willen roeien die ze niet hebben, een ideologische riem?

De tragedie van Afrika

En dit is het probleem van Afrika, de tragedie, de mislukking, de ideologische slavernij van Afrika. En als Afrika zich zelf niet kan bevragen en hervinden, als Afrikanen zich niet kunnen beseffen dat landen zoals China, Iran, India en zelfs landen in het Westen respect verdienen omdat ze zichzelf blijven, zal niet alleen 2016 een catastrofaal gewelddadig electoraal jaar worden, maar het continent zal voor eens en voor altijd een voetveeg zijn voor de rest van beschavingen in de wereld die eer doet aan het ideologische en culturele erfgoed van eigen voorouders.

Maar is er bereidheid onder Afrikanen en Afrikaanse leiders om het roer om te laten gaan? Onder Afrikanen, ja. Ik heb het gezien gedurende mijn tijd als verkiezingswaarnemer in Congo, in 2006 en 2011. Ik heb een ongekend enthousiasme gezien bij ouderen, jongeren en zelfs kinderen. Ik zag de motivatie, de vreugde, het besef en de verantwoordelijkheid om eigen lot in handen te nemen maar ik zag ook hoe zij door eigen politici werden gemanipuleerd en tegengewerkt door corruptie. En dit beeld is in de rest van het continent waar te nemen.

Ik heb geen hoop in de huidige Afrikaanse politici want de huidige politici, volgens de Congolese schrijver Jean Bofane, beschouwen de democratie als hun minnares. Hij schrijft: ‘Ze waren niet gevallen voor haar charmes, maar hadden haar ingepakt met mooie praatjes, een hoop branie en een flinke dosis cynisme. Hun buitensporige leefpatroon maakte van haar een hoer. Ondanks haar schoonheid bezoedelden ze haar ’s nachts, met meerderen tegelijk, tijdens geheime bijeenkomsten. Door al deze vernederingen zag het er beroerd uit voor de democratie.’

2016 ziet er beroerd uit. Toch vestig ik mijn hoop op de nieuwe Afrikanen, de jongeren, die zowel in Afrika als daarbuiten zich mentaal, fysiek en ideologisch organiseren om het gedachtegoed van hun helden als Mandela, Lumumba, Sankara, Kwame Nkrumah voort te zetten.

Auteur
Alphonse Muambi

Datum:
04 februari 2016
Categorieën: