Hulp, Handel én rechten…? Naar een geïntegreerde benadering voor economische ontwikkeling van vrouwen

De combinatie hulp en handel begint gemeengoed te worden. Maar hoe zit het daarbinnen met de rechten van degenen waar het ontwikkelingsbeleid op is gericht, met name de rechten van vrouwen? Nikki de Zwaan, Gender Advisor bij CARE, over het verder bouwen aan de brug tussen bedrijfsleven en duurzame ontwikkeling.    

Bedrijven worden een steeds belangrijkere spelers in de internationale samenwerking, niet alleen door hun financiële middelen maar ook door hun naam te verbinden aan een sociaal doel of door hun CSR-beleid en bedrijfsvoering.  De combinatie van “hulp en handel” die Minister Ploumen maakt in haar beleid wordt internationaal gezien als innovatief en nodigt verschillende types spelers, waaronder ook bedrijven, uit een rol te spelen in armoede bestrijding.

Opvallend is dat veel internationale bedrijven programma’s opzetten of financieren die gericht zijn op de economische ontwikkeling van vrouwen. Een voorbeeld is het Coca Cola ‘5 by 20’ initiatief dat zich richt op het versterken van 5 miljoen vrouwen in de productieketen van het bedrijf. Dit is zeker interessant en goed nieuws, ook voor een minister die economische ontwikkeling en vrouwenrechten hoog op de agenda heeft staan.

In totaal hebben bedrijven de afgelopen jaren meer dan 300 miljoen dollar in dit soort programma’s geïnvesteerd[1]. De gedachte hierachter is dat investeren in vrouwen een hoge “return on investment” genereert. Veel van de programma’s van bedrijven richten zich op het creëren van banen, het geven van toegang tot financiële middelen of op trainingen.

De vraag is echter, leidt economische ontwikkeling of het ondersteunen van vrouwelijke entrepreneurs ook tot meer “empowerment” van vrouwen? Leidt een verbetering van de economische positie of het inkomen ook tot grotere zeggenschap over hoe dit geld besteed wordt en een grotere stem in het maken van beslissingen-binnen het gezin en in de maatschappij? Uit een vergelijkende studie die door Oak Foundation is uitgevoerd in 2014 (The Business Case for Women’s Economic Empowerment), blijkt dit niet automatisch het geval te zijn. Daarom pleiten de auteurs voor een “geïntegreerde” benadering die niet alleen kijkt naar het creëren van banen en vergroten van inkomen van vrouwen maar ook naar de sociale positie en rol van vrouwen in besluitvorming. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het Women Economic Empowerment programma van de H&M Conscious Foundation dat focust op het versterken van vrouwen door middel van ondernemerschap. Vanuit een rechtenbenadering zouden programma’s gericht op economische ontwikkeling (voor en door vrouwen) de sociale en structurele barrières moeten adresseren die deze ontwikkeling in de weg staan. Sterker nog, de studie onderbouwt dat programma’s gericht op economische ontwikkeling van vrouwen effectiever  zijn als ze uitgaan van een rechtenbenadering.

Dit laatste is een belangrijk argument, vooral om bedrijven en stichtingen van bedrijven te overtuigen. Hoewel een aantal bedrijven en hun stichtingen, zoals bijvoorbeeld de H&M Conscious Foundation zeker openstaan voor een geïntegreerde benadering, is het van belang dat de pay-off van een rechten-benadering voor bedrijven duidelijk is. Daarom is het van essentieel belang dat vrouwenrechtenorganisaties de dialoog en samenwerking aangaan met bedrijven en dat beide partijen begrijpen dat het niet óf empowerment óf economische vooruitgang is maar dat beiden samengaan en elkaar versterken. Ontwikkelingsorganisaties hebben de taak om, in hun samenwerking met het bedrijfsleven, daar een brugfunctie in te vervullen.

Op vrijdag 6 maart organiseren CARE Nederland en SMO (Stichting Maatschappij en Onderneming) in Rotterdam de conferentie The Power of Entrepreneurial Women – Worldwide waar experts, ondernemers, beleidsmakers, bedrijven en andere stakeholders in aanwezigheid van Minister Ploumen met elkaar o.a. deze discussie aangaan.  Voor meer info neem contact op met Reintje van Haeringen (Programma Manager Women’s empowerment and Business Development vanhaeringen@carenederland.org


[1] The Business Case for Women’s Economic Empowerment, October 2014, Oak Foundation.

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
06 maart 2015
Categorieën: