Recordaantal mensen op de vlucht

James Gordon

Nog nooit sinds de Tweede Wereldoorlog waren er zoveel vluchtelingen op de been. Wereldwijd zijn er 51,2 miljoen vluchtelingen, asielzoekers en binnenlandse ontheemden. Dat meldt de vluchtelingenorganisatie van de VN (UNHCR) vandaag op Wereldvluchtelingendag.

Voor wie de afgelopen weken het nieuws volgt, lijken de brandhaarden in de wereld elkaar in rap tempo op te volgen. Een smeulend Mali, oplaaiend geweld in de Centraal-Afrikaanse Republiek en Zuid-Soedan, de voortdurende horror van de Syrische oorlog en dan recentelijk ook nog eens Noord-Irak, om maar enkele te noemen. Dat blijft niet zonder gevolgen. Het jaarlijkse Global Trends Rapport van de UNHCR, gebaseerd op eigen data maar ook op cijfers van regeringen en ngo’s, toont aan dat eind vorig jaar 51,2 miljoen mensen gedwongen ontheemd waren. Dat is een stijging van zes miljoen ten opzichte van 2012, toen UNHCR wereldwijd 45,2 gedwongen ontheemden telde. Van de 51,2 vluchtelingen zijn er 16,7 geregistreerde vluchtelingen, 33,3 miljoen binnenlandse ontheemden en 1,2 miljoen asielzoekers.

Deze enorme toename is met name het gevolg van de oorlog in Syrië. Eind 2013 hadden 2,5 miljoen Syriërs bescherming gezocht in een ander land en 6,5 miljoen van hen waren ontheemd in eigen land. Ook conflicthaarden als de Centraal-Afrikaanse Republiek en Zuid-Soedan zorgen voor nieuwe vluchtelingenstromen. Dan is Irak er nog niet eens bij opgeteld. De meeste vluchtelingen komen uit Afghanistan, Syrië, Somalië en Sudan. Ook Burma, Vietnam en Eritrea staan in de top tien.

Bron: UNHCR

Enorme prijs

‘Dit alles toont aan wat de enorme prijs is van het niet beëindigen van oorlogen, van het falen in het vinden van oplossingen of voorkomen van conflicten’, zegt António Guterres, de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen. ‘Er is tegenwoordig een gevaarlijk gebrek aan vrede. Hulpverleners kunnen het leed verzachten, maar politieke oplossingen zijn van cruciaal belang. Zonder dergelijke oplossingen zal het alarmerend aantal conflicten dat we tegenwoordig zien blijven voortduren en daarmee ook het enorme lijden waarvan de cijfers getuigen.’

Guterres roept de internationale gemeenschap op meningsverschillen te overbruggen en oplossingen vinden voor de huidige conflicten in de CAR, Syrië en Zuid-Soedan. ‘Vandaag de dag is de totale bevolking van een middelgroot land als Colombia, Spanje, Zuid-Afrika of Zuid-Korea ontheemd’, aldus Guterres.

Opvang vluchtelingen

Westerse landen mogen dan bakkeleien over de opvang van de ruim 1,2 miljoen asielzoekers die op de been zijn, dit getal is een schijntje van wat er in ontwikkelingslanden geherbergd moet worden. Het gros van de vluchtelingen, zoals geregistreerd bij de UNHCR, wordt opgevangen door ontwikkelingslanden: liefst 10,1 miljoen oftewel 86 %.

Bron: UNHCR

Bijna een kwart van alle vluchtelingen nemen de Minst-Ontwikkelde landen voor hun rekening. Pakistan is het land dat de grootste hoeveelheid vluchtelingen opvangt, met name uit Afghanistan, gevolgd door Iran en Jordanië. Jordanië krijgt samen met Turkije een grote hoeveelheid vluchtelingen uit Syrië te verwerken. In Jordanië is op het moment zelfs één op de vijf inwoners vluchteling.

In het licht van deze groeiende toename van Syrische vluchtelingen, heeft UNHCR landen opgeroepen om 30,000 Syriërs op te nemen tegen het einde van 2014, tot 100,000 Syriërs in 2015 en 2016. Op dit moment hebben 21 landen beloofd vluchtelingen op te nemen. Nederland blijft steken op een povere 50 voor 2013. Het land nodigt per jaar uit eigen beweging 500 asielzoekers uit.

Duitsland ontvangt in totaal de meeste verzoeken voor asiel. De Verenigde Staten en Zuid Afrika staan op de tweede en derde plaats. Nederland komt niet in de top tien voor, Zweden en Zwitserland daarentegen wel.

Bron: UNHCR

Ontheemden en kinderen

Syrië voert de lijst aan van de 33,3 miljoen ontheemden die in eigen land op de been zijn, gevolgd door Colombia, DRC Congo en Sudan. Voor UNHCR en andere hulporganisaties is het een enorme uitdaging om aan binnenlands ontheemden hulp te verlenen; zij bevinden zich immers vaak nog midden in een conflictgebied. Het is zeer moeilijk om hen het niveau van bescherming te bieden dat vluchtelingen krijgen.

Sinds tien jaar zijn er ook nog nooit zoveel kinderen gevlucht. Liefst de helft van alle vluchtelingen is kind. Dit komt voornamelijk door de vele Syrische, Afghaanse en Somalische kinderen die hun land moeten verlaten.

Het rapport vraagt daarnaast ook aandacht voor staatlozen, die door geen enkel land worden ontkend. Dat zijn er naar schatting ruim 3 miljoen, maar waarschijnlijk zijn het er nog veel meer.

Oorlogen toegenomen

Het rapport komt vlak na een rapport van de Global Peace Index dat afgelopen woensdag uitkwam. Voor het zevende opeenvolgende jaar blijkt uit deze index dat het aantal conflicten of de intensiteit daarvan is toegenomen – opnieuw vanwege conflict in Syrië, Zuid-Soedan en de Centraal Afrikaanse Republiek (CAR), maar ook vanwege spanningen in Oekraïne en terroristische dreiging in Afghanistan, Libië, Irak en de Filipijnen. Volgens de Peace Index is Syrië het meest gewelddadige land. Daarmee stootte het Afghanistan van de eerste plaats die deze dubieuze ranglijst voorgaande jaren heeft mogen aanvoeren. Zuid-Soedan kelderde 16 plaatsen ten opzichte van vorig jaar en kwam op plaats drie, gevolgd door Irak, Somalië, Soedan, CAR, DRC Congo, Pakistan, Noord Korea en Rusland. In deze elf landen, waar 8 % van de bevolking woont, is geweld het meest intens. Naar schatting kosten de conflicten 11 % van het wereldwijde BNP in 2013.

Bron: Global Peace Index

 

 

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
20 juni 2014
Categorieën: