Geen extra bezuiniging op OS, of toch wel?

Het kabinet Rutte-II bezuinigt in totaal ruim 986 miljoen euro op het budget Ontwikkelingssamenwerking voor 2014. Verder zal er in 2014 150 miljoen euro minder naar het Dutch Good Growth Fund gaan dan gepland. Dit blijkt uit de Miljoenennota die vandaag gepresenteerd is. Maar of er sprake is van een extra bezuiniging, dat is nog maar de vraag.

In 2013 werd er nog 4,7 miljard euro begroot voor 2014, dat wordt nu 3,7 miljard. Daarmee besteedt Nederland 0,59 procent van haar BNP aan ontwikkelingssamenwerking. De korting voor komend jaar bestaat uit de 750 miljoen bezuinigingen die Ploumen sowieso al had gepland. Hierbij komt nog ruim 236 miljoen extra vanwege de daling van het Bruto Nationaal Product (BNP) in Nederland. Het Nederlands ontwikkelingsbudget is sinds jaar en dag gekoppeld aan dit BNP. Gaat het goed met Nederland, dan stijgt automatisch het bedrag dat aan ontwikkelingssamenwerking wordt uitgegeven. Gaat het slecht, zoals nu, dan daalt het bedrag ook automatisch. 2014 is hierin geen uitzondering. Zo was het begrootte bedrag vorig jaar ook verlaagd met ruim 126 miljoen euro ten opzichte van wat oorspronkelijk was begroot, omdat het BNP was gekrompen.

Wel opvallend is dat het bedrag in vergelijking met vorige jaren erg hoog is. Maar van een extra bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking (OS), waarover de afgelopen dagen werd gespeculeerd en getwitterd door prominenten uit de ontwikkelingssamenwerking, lijkt geen sprake te zijn.

Dutch Good Growth Fund

Wel zal, zoals gisteren al was uitgelekt, het Dutch Good Growth Fund worden getemporiseerd. In tegenstelling tot de oorspronkelijke plannen van minister Ploumen zal er in 2014 niet al 250 miljoen in dit fonds worden gestort, maar 100 miljoen euro. Dit bedrag zal in 2015 hetzelfde blijven en pas in 2016 stijgen naar 250 miljoen, waarna er voor 2017 er 300 miljoen gepland staat. Het totaalbedrag dat naar het bedrijvenfonds gaat komt zo uiteindelijk, althans volgens deze plannen, toch op hetzelfde bedrag uit van 750 miljoen euro.

De regering lijkt hiermee deels tegemoet te komen aan de wensen van de Kamer. De oppositie wilde dat het fonds getemporiseerd werd, maar had daarbij liever gezien dat het resterende budget naar Ontwikkelingssamenwerking zou gaan.

De temporisering van het bedrijfslevenfonds werd door sommigen geïnterpreteerd als ‘extra’ bezuiniging op OS. Dat is echter de vraag. Er wordt namelijk in de HGIS-nota geen ODA-percentage toegekend aan het Dutch Good Growth Fund. Dat betekent dat nog onduidelijk is of een deel van het fonds voldoet aan de ODA-criteria. Dit geldt ook voor het Budget Internationale Veiligheid.

Waar vallen de klappen?

In de begroting wordt tevens bekend waarop bezuinigd wordt. Er is geen enkel OS-beleidsterrein dat ontkomt aan de bezuinigingen.

–       Voedselzekerheid: Bovenop de 60 miljoen die al in de nota werd voorzien, wordt hierop nog eens 30 miljoen bezuinigd. Onder anderen kunnen International Fertilizer Development Centre (IFDC), Initiatief Duurzame Handel (IDH) en International Finance Corporation (IFC) minder geld tegemoet zien.

–       Water: In de nota van Ploumen werd een bezuiniging ingevuld voor 50 miljoen. Deze loopt nu op met 15 miljoen, wat onder een daling van het budget voor drinkwater en sanitatie in overgangsrelatielanden en temporisering van enkele grensoverschrijdende stroomgebied-programma’s betekent.

–       Onderwijs en onderzoek: Zoals in de nota werd omschreven wordt hierop 60 miljoen gekort, plus 5 miljoen op de 5 miljoen op de kennisinstellingen op de begroting van OCW. Deze budgetten worden versneld afgebouwd; het beurzenprogramma wordt echter ontzien.

–       SRGR: Vanwege de neerwaartse aanpassing van het BNP daalt het budget voor SRGR met EUR 15 miljoen. Dit is opvallend, want volgens de nota van Ploumen zou hier niet op worden bezuinigd.

–       Veiligheid, rechtsorde en goed bestuur: hierop wordt 140 miljoen bezuinigd, wat onder andere betekent dat de landenprogramma’s op goed bestuur en wederopbouw (met name in de overgangsrelatielanden) alsmede het centrale budget voor wederopbouw worden gekort.

–       Multilaterale uitgaven buiten de speerpunten: Hier zal een bezuiniging plaatsvinden van 60 miljoen, wat tot gevolg heeft dat de algemene vrijwillige bijdragen aan UNDP en UNICEF worden verlaagd. Ook de budgetten voor de middelenaanvullingen van multilaterale banken en fondsen worden gekort.

–       Private sector ontwikkeling: Deze sector krijgt te kampen met een bezuiniging van 105 miljoen, wat opgenomen was in de nota van Ploumen. Hier bovenop komt echter een korting van30 miljoen als gevolg van de daling van het BNP. Dit leidt tot een daling van het budget  voor onder andere verbetering van het ondernemingsklimaat in partnerlanden (met name Burundi, Mali en Rwanda), het bedrijfsleveninstrumentarium (ORET/ORIO) en de fondsen voor infrastructuur (IDF).

 

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
17 september 2013
Categorieën: