‘Shell is nu eenmaal goed in olie, Cordaid in projecten in het Zuiden’

Frank van der Linde ergert zich aan het gebrek aan werken op basis van grondige en brede contextanalyses. De reorganisatie van de sector, getriggerd door de nota van Ploumen, biedt een kans om ook op dit punt forse veranderingen door te voeren. Hij is er van overtuigd dat werken op basis van brede contextanalyses een verschuiving van de werkzaamheden naar Nederland zal opleveren.

Afgelopen donderdag was ik bij de boekpresentatie van het nieuwe boek van Cordaid-directeur René Grotenhuis, Grenzeloos Eigenbelang. Ik heb het nog niet gelezen, maar op basis van wat René er over vertelde, en ook op basis van z’n vorige boeken, is het ongetwijfeld een goede analyse van de veranderingen in de wereld.

Zo schetste René de veranderende machtsverhoudingen en dat de westerse dominatie voorbij is. Ongetwijfeld zal in z’n boek ook iets staan over dat het gedrag van het Westen structurele armoede in stand houdt.

Op het puntje van mijn stoel zit ik dan ook te wachten totdat René grote strategische wijzigingen voor Cordaid zou gaan aankondigen. Maar nee, René herhaalt nog eens tot mijn verbazing dat Cordaid projecten in het Zuiden doet ‘omdat Cordaid daar nou eenmaal goed in is’. Hum? Maar beste René, waarom schrijf je dan een boek om vervolgens door te gaan met waar je nou eenmaal goed in bent (geworden)?

Gespannen voet

Hebben we niet al jaren geleden tegen elkaar gezegd (en het is ook onderdeel van het MFS2 kader) dat je op basis van contextanalyses moet werken? Doe dat dat ook! En je maakt dus goede contextanalyses getuige je boeken. Dat contextanalyses soms op gespannen voet staan met vraaggericht werken, ook zo’n oud voornemen waar niets van terecht komt (zie nogmaals het keystone rapport), is een serieus dilemma.

Als uit de contextanalyses komt dat het met vrouwenbesnijdenis slecht gesteld is in land X, maar de mensen vragen niet om een oplossing, zelfs geen ‘interessante minderheid’, dan zou ik ook niet altijd weten hoe dit aan te pakken.

Maar als de context analyse én de vraag wél aansluiten op elkaar, dan zou je toch verwachten dat het beleid van de organisatie wordt omgegooid. En zo mag toch inmiddels voor de Nederlandse ontwikkelingsorganisaties duidelijk zijn dat het probleem van armoede en honger HIER zit, en niet DAAR.

Wil je echt naar structurele armoedebestrijding (en dat wordt gepretendeerd), dan zul je de dominante westerse machtstructuren inclusief belastingparadijzen moeten aanpakken. En dan zullen wij als Nederlanders, en dus ook onze Nederlandse ontwikkelingsorganisaties, onze eigen problemen moeten aanpakken, voor een stabiele duurzame rechtvaardige wereld.

Eigen regeringen aanpakken

En om  Shawqi Issa, een vooraanstaande Palestijn te citeren ‘Als jullie [westerlingen] werkelijk geven om het lot van de Palestijnen, pak jullie eigen regeringen dan aan en zorg ervoor dat de full support voor Israel stopt. Als je echt om ons geeft, blijf in je eigen land.’

Natuurlijk pakken de Nederlandse ontwikkelingsorganisaties de Nederlandse overheid wel een beetje aan, maar het overgrote deel van de ‘Palestina budgetten’ van de Nederlandse ontwikkelingsorganissaties worden DAAR geinvesteerd, hetgeen niet aansluit op de contextanalyse én de vraag.

Natuurlijk is het moeilijk om projecten daar af te bouwen om meer lobby en vooral campagnes in eigen land te doen, maar we zullen ook eens moeten accepteren dat we nou eenmaal niet de hele wereld kunnen redden.
Het is nou eenmaal realiteit dat er beperkt geld is en dat je keuzes moet maken. En pretendeer anders in ieder geval niet op basis van contextanalyses en vraag te werken. Zeg dan gewoon ‘IK doe m’n ding, want IK vind ze zielig’.

Of om het anders te zeggen. Shell is goed in olie boren en olieproducten verkopen, maar op basis van de contextanalyse (namelijk dat dat niet helemaal handig is daar mee door te gaan) verwachten wij dat Shell overstapt op renewables. Ik hoorde Shell zich ooit op dezelfde manier verdedigen als Cordaid (maar wij zijn nou eenmaal goed in olie). De Shell medewerker werd genadeloos neergesabeld door het maatschappelijk middenveld. En terecht.

Tirade

Maar mijn verbazing tijdens de boekpresentatie houdt niet op. Na afloop tijdens de borrel kom ik aan de praat met Sjef van der Lans van Cordaid, director corporate communications. Ik deel met hem dat ik in ieder geval blij ben met de duidelijkheid van René over de positie van Cordaid. Projecten in het Zuiden dus. Tot mijn grote verbazing krijg ik een tirade van hem over mij heen wat Cordaid wel niet allemaal HIER doet….. Tja… En zo heb ik na 12 jaar dat ik Cordaid ken nog steeds geen idee waar Cordaid voor staat.

Een zelfde situatie ontstond vorige week tijdens het Follow The Money-debat in het KIT. Tijdens het debat tussen ICCO en Oxfam probeerde presentator Andrew Makkinga  duidelijkheid te scheppen in de chaos. In eerste instantie lukte dat nog aardig en kwam Oxfam meer als de watchdog naar voren en ICCO als de organisatie die bedrijven helpt om te verduurzamen. Mooie taakverdeling lijkt mij.
Aan het einde van het debat zeiden beiden heren (Tom van de Lee Oxfam en Mark Joenje van ICCO) dat ze eigenlijk beiden toch ook alles doen.

Nu door de nota van Ploumen met de daarin aangekondigde bezuinigingen de reorganisatie van de sector is gestart, doen alle Nederlandse ontwikkelingsorganisaties er verstandig aan zich op basis van een grondige en brede contextanalyse te herpositioneren.
Ik ben er van overtuigd dat zo’n grondige brede contextanalyse een grote verschuiving in de werkzaamheden naar lobby en campagne in Nederland gaat opleveren. Maar dan moet de contextanalyse uiteraard wel echt serieus genomen worden.

Auteur
Selma Zijlstra

Datum:
22 april 2013
Categorieën: