Vrijdagmiddagborrel: PvdA’s next woordvoerder ontwikkelingssamenwerking

Met de komst van Jeroen de Lange als Kamerlid moet de PvdA een keuze maken. Wie is de meest geschikte woordvoerder op het terrein van ontwikkelingssamenwerking: Sjoera Dikkers of Jeroen de Lange? Hoofdredacteur Marc Broere vergelijkt beide kandidaten met elkaar. Inmiddels is duidelijk geworden wie het zal worden.

Komende woensdag wordt Jeroen de Lange beëdigd als Tweede Kamerlid voor de PvdA.

Hij volgt Hans Spekman op die voorzitter van de partij is geworden. De komst van de kersverse politicus ging niet ongemerkt aan Nederland voorbij. Vorige week twitterde De Lange dat de PVV een neofascistische partij was. Geert Wilders boos en De Lange haalde meteen het nieuws.

In dagblad Het Parool en andere regionale kranten verscheen een portret van Jeroen de Lange. Daarin komt het beeld naar voren van iemand die veel expertise wordt toegedicht en bovendien niet eerst een paar jaar gaat zitten backbenchen. ‘Ik zie hem nog wel minister worden’, zegt Erik Gerritsen die hem meemaakte als gemeentesecretaris in Amsterdam, toen De Lange daar als beleidsadviseur van voormalig burgemeester Job Cohen werkte. Maar vanuit het fractiebestuur, zo schrijft de krant, klinkt intussen door dat De Lange zich eerst maar eens moet gaan richten op ontwikkelingssamenwerking. Met een slag om de arm, klinkt het daar, zal dat zijn portefeuille gaan worden.

Boos, teleurgesteld en verontwaardigd

Vooral dat laatste is interessant voor de lezers van Vice Versa. Krijgt de PvdA een andere woordvoerder op dit terrein? Sinds de intrede van het nieuwe kabinet werd ontwikkelingssamenwerking binnen de PvdA-fractie gedaan door Sjoera Dikkers. Ze komt uit de ontwikkelingssector en werkte als (mede)directeur bij twee ontwikkelingsorganisaties, de Evert Vermeer Stichting en Stop Aids Now.

Over haar optreden als politica zijn de meningen verdeeld. Waar niemand aan twijfelt is dat Dikkers zeer betrokken is bij het onderwerp. Het gaat haar zichtbaar aan het hart dat ontwikkelingssamenwerking voor dit kabinet geen prioriteit is. Tijdens debatten met staatssecretaris Knapen is Sjoera Dikkers vooral boos, teleurgesteld en verontwaardigd. Ze doet me in haar politieke optredens soms denken aan Ria Beckers, de voormalig fractieleider van de PPR, een van de voorlopers van GroenLinks.

Maar – en dat is het belangrijkste kritiekpunt dat mensen op haar hebben – ze slaagt er niet in om de staatssecretaris inhoudelijk echt van voldoende repliek te dienen en met goede alternatieven te komen. Daar waar twee andere voormalige professionals uit de ontwikkelingssector, Kathleen Ferrier (CDA) en Arjan El Fassed (GroenLinks), beet lijken te hebben met het coherentiedossier en de public common bads, heeft Dikkers haar punt van de taart in het debat nog niet opgeëist. Ook slaagt ze er niet in zich goed te verweren tegen vooral Wassila Hachchi (D66) die haar er tot vervelends aan toe blijft inwrijven dat de PvdA geen noemenswaardige aandacht voor ontwikkelingssamenwerking had in haar tegenbegroting.

Verrijking

Met de komst van Jeroen de Lange heeft de PvdA er een zwaargewicht op het terrein van ontwikkelingssamenwerking bij. Dat is voor het politieke debat over dit onderwerp sowieso een verrijking. Hij werkte jarenlang in Afrika, onder andere op de Nederlandse ambassades in Rwanda en Uganda, en was econoom bij de Wereldbank. De laatste maanden was hij een van de naaste adviseurs van René Grotenhuis bij Cordaid.

De Lange werkte ook mee aan het WRR-rapport ‘Minder pretentie, meer ambitie’ en was een van de bedenkers van het idee van een ‘NL-AID’, om het bilaterale beleid te professionaliseren. Hij ergerde zich het afgelopen jaar aan het beleid van staatssecretaris Knapen die volgens hem selectief shopt uit dat WRR-rapport. Naast de nadruk op economische ontwikkeling is de kern van het WRR-rapport dat je specifiek bent en diagnoses moet stellen, vertelde hij in een interview met Vice Versa. De regering slaat dit deel volgens De Lange over en springt meteen naar de keuzes: minder thema’s minder landen. De Lange mist de inhoudelijke onderbouwing bij de keuzes op ieder thema. ‘Alles wordt aan elkaar gekauwgomd’, mopperde hij in dat gesprek.

Niet alleen op het terrein van het bilaterale beleid voelt De Lange zich thuis. Hij kent ook het dossier van de Wereldbank van haver tot gort, iets waar nu nog een blinde vlek ligt binnen de Nederlandse politiek. En bij Cordaid werkte hij samen met directeur René Grotenhuis aan het recente visiestuk ‘Sociaal ondernemen en strategisch investeren’. Vooral de timing van dit rapport werd verdeeld ontvangen in de sector, omdat sommige organisaties Cordaid verweten dat men de handdoek voor een MFS-3 te snel in de ring gooide. Waar niemand echter over twijfelde was dat het in ieder geval een vernieuwend en inspirerend visiestuk was.

Tegengas geven

En hier lijkt dan ook het belangrijkste verschil tussen beide PvdA-kamerleden te zitten.

Jeroen de Lange zit aan de innovatieve kant van het debat en moet in staat worden geacht om zowel heel concreet (met dossierkennis van het onderwerp) alsmede ook intellectueel gezien (met een grotere visie op het geheel) tegengas te kunnen geven aan Knapen. Dat kunnen mooie debatten gaan worden, waarmee Knapen hopelijk ook echt weer eens wordt uitgedaagd.

Zijn belangrijkste nadeel zou kunnen zijn dat hij soms – zie ook zijn bewuste tweet – misschien iets te ongeremd is waardoor het gevaar van een ‘Boekestijntje’ (een slip of the tongue of een verkeerde tweet) bij hem nadrukkelijker op de loer ligt dan bij Dikkers. En De Lange staat na zijn tweet natuurlijk nu ook op het netvlies van Geert Wilders. Dat zal de houding van de PVV-leider ten opzichte van ontwikkelingssamenwerking niet milder maken, mocht De Lange op dit dossier het woordvoerderschap gaan doen. Aan de andere kant is het maar de vraag of dit erg is. Dat dwingt de sector in ieder geval om het nu schoorvoetend gekozen pad van meer elan en assertiviteit ten opzichte van de criticasters nog wat steviger te betreden.

Sjoera Dikkers op haar beurt vertegenwoordigt vooral het establishment en de gevestigde belangen van de ontwikkelingssector en lijkt soms wel een verlengstuk van deze sector in de Kamer te zijn. Voorafgaande aan debatten is ze vaak druk met het zwaaien naar bekenden uit de sector op de publieke tribune en deze hartelijk te begroeten. Oude jongens krentenbrood. Ze is altijd een hele goede netwerker geweest, was vanaf de oprichting bestuurslid van brancheorganisatie Partos en een van de initiatiefnemers van een netwerkgroepje van vrouwelijke directeuren in de sector. Ze speelde ook een belangrijke rol in de campagne om Lilianne Ploumen, voormalig (mede)directeur van Cordaid en een van de leden van dat netwerkgroepje, voorzitter van de PvdA te laten worden.

Portefeuille internationale samenwerking

Nu is het opnieuw de verkiezing van een voorzitter – in dit geval Spekman – die voor beroering zorgt. Want wat gaat de partij doen? Kiest het voor De Lange of voor Dikkers? Inmiddels lijkt er duidelijkheid te zijn over de keuze die de PvdA fractie gemaakt heeft. Sjoera Dikkers twitterde namelijk deze week: ‘Zo vanaf vandaag inwerken in nieuwe portefeuille. Duurzaamheid, milieu, klimaat en energie.’ Een mooie portefeuille die ze overneemt van Diederik Samsom en waarin voldoende mondiale uitdagingen voor haar liggen.

En Jeroen de Lange? Hij neemt inderdaad de portefeuille van Sjoera Dikkers over. Maar toen ik hem gisteren belde met de vraag of hij woordvoerder ontwikkelingssamenwerking is geworden, antwoordde hij: ‘Nee, ben de nieuwe woordvoerder internationale samenwerking. Zo laat ik het ook op mijn visitekaartje zetten.’

Jeroen de Lange maakt zijn debuut op donderdag 2 februari tijdens het debat over de uitfasering van het bilaterale beleid. Op maandag 30 januari doet hij tevens mee aan het volgende debat dat Vice Versa/lokaalmondiaal organiseert in de reeks Oude Meesters Jonge Honden, waarin dit keer oude en nieuwe woordvoerders ontwikkelingssamenwerking praten over de belangstelling in de politiek voor dit dossier. Andere gasten zijn Eimert van Middelkoop, Bas de Gaay Fortman en Wassila Hachchi. Vanaf 19.30 in het Humanity House in Den Haag. Aanmelden via aanmelden@humanityhouse.org ovv Oude meesters, jonge honden.

 

 

 

Auteur
Marc Broere

Datum:
20 januari 2012
Categorieën: