Serie identiteit: ICCO: ‘Identiteit overstijgt de waan van de dag’

Door het nieuwe ontwikkelingsbeleid worden ontwikkelingsorganisaties steeds verder teruggeworpen op de markt. ‘Identiteit’ lijkt hierbij het toverwoord te zijn. Hoe gaan verschillende organisaties hier mee om en investeren ze steeds meer in hun roots? Deze discussie zal de komende jaren een belangrijke rol binnen de NGO-sector spelen en Vice Versa wil actief bijdragen aan dit debat. Om warm te draaien maakte Vice Versa alvast een rondje langs acht medefinancieringsorganisaties. Met vandaag: ICCO.

ICCO werd in 1964 door enkele protestants-christelijke kerkelijke organen opgericht om zo meer te kunnen betekenen in ontwikkelingslanden. Want, zo was het idee, gezamenlijk zouden ze mee kunnen dingen in overheidssubsidie. Niet zonder succes, want jaar in jaar uit ontving ook ICCO hoge bedragen vanuit de overheidsportemonnee. Aan de groei kwam in november vorig jaar een eind aan toen ze als één van de grootste verliezers uit de bus kwam voor een nieuwe subsidieperiode.

In de 47 jaar dat ICCO actief is, heeft ze belangrijke veranderingen ondergaan. Een recente, fundamentele vernieuwing is het delen van verantwoordelijkheid en zeggenschap over het beleid en de strategie met zogenaamde regionale raden in ontwikkelingslanden. Daaraan gekoppeld heeft ICCO het uitvoerende werk gedecentraliseerd en ondergebracht bij acht regionale kantoren.

Herbezinning

Binnen de ontwikkelingssector is het voor organisaties steeds belangrijker om herkend te worden als authentiek, transparant en betrouwbaar. ICCO geeft daar onder meer invulling aan door zich momenteel samen met haar personeel te bezinnen op de eigen identiteit en kernwaarden. De intentie is dat het personeel in de breedte van de hele organisatie meedenkt over en zich verbindt met waar ICCO voor staat en dat ICCO daarop wereldwijd herkend wordt. De organisatie gaat de komende tijd volop in gesprek met zowel de nieuwe regiokantoren als haar personeel in Utrecht.

Deze herbezinning op identiteit is niet nieuw. Volgens Lisette van der Wel, beleidsadviseur bij ICCO, is het een steeds terugkerend debat. ‘Elke tijd vraagt toch weer om opnieuw te doordenken en te kijken van hoe vul je dat nu met elkaar in.’

‘Het is nooit identiteit punt, maar altijd identiteit puntkomma’, vult Jaap ’t Gilde, communicatieadviseur bij ICCO, aan. ‘Het is nooit af.’

De komende tijd gaat de organisatie op verschillende manieren de dialoog aan over haar identiteit en haar kernwaarden ‘gerechtigheid, compassie en zorg voor de aarde’. Zo worden er workshops en teambuilding-dagen georganiseerd en is er een tool-kit ontworpen over het werken met kernwaarden. ‘We hopen daarbij input en feedback te krijgen vanuit de regiokantoren over hoe we dit concreet maken in ons werk. We willen het bewust een levend iets houden’, aldus Van der Wel.

Alliantie

De focus van ICCO is lange tijd vooral naar het buitenland gericht geweest, maar dat een stevige basis in eigen samenleving ook fundamenteel is, leidt geen twijfel. Volgens Van der Wel is dit een trend die al langer speelt, maar waar nu meer noodzaak toe is: ‘Knapen geeft daar nu een extra impuls aan om toch duidelijk te gaan bezinnen waar je verankering ligt. De discussie speelt al een jaar of tien en dat is ook een van de redenen waarom wij nauwer zijn gaan samenwerken met Kerk in Actie en andere organisaties met een vergelijkbare identiteit.’ Deze samenwerking resulteerde in 2006 onder meer tot de oprichting van de ICCO-alliantie.

De ICCO-alliantie bestaat uit acht organisaties met een gezamenlijke identiteit, waarin de achterban en de daarbij horende activiteiten gedeeld worden. ICCO heeft bijvoorbeeld wel relaties met kerkelijke organisaties wereldwijd, maar geen directe binding met een kerkelijke achterban in Nederland. ‘Het is voor ICCO niet aan de orde om zelf naar individuele kerkleden toe te gaan. We zijn daar, dankzij de samenwerking met Kerk in Actie, wel nauw mee verbonden. We hebben elkaar altijd als aanvulling gezien, waarbij ICCO wel de binding met kerken heeft, maar wij moeten niet dubbel gaan op de achterban van Kerk in Actie. We werken samen”, aldus Van der Wel.

Makelaarsrol

ICCO wil neerzetten dat ze een interessante organisatie is om mee samen te werken. Niet zozeer het samenwerken met een particuliere, maar met een zakelijke achterban staat hierin centraal. ‘Het bedrijfsleven is binnen de alliantie meer de niche waarop ICCO de meeste expertise heeft die verder in de alliantie wordt benut’, vindt ’t Gilde. ‘Het beeld is vaak dat je als ontwikkelingsorganisatie particulieren aan je moet binden, maar dat hoeft niet zo te zijn. De maatschappij is breder en gevarieerder dan alleen particulieren.’

Draagvlak probeert ICCO te vergroten door samenwerking met stichtingen, organisaties, bedrijven en instituties aan te gaan. ‘Het gaat in Nederland inderdaad om een goed draagvlak voor internationale samenwerking, maar er zijn meer partijen die daarin opereren. Oxfam Novib is heel goed in campagnes en het heeft geen zin om daarover met hen de slag te slaan. Zij doen het goed en wij moeten een andere rol spelen’, meent ’t Gilde. ‘We moeten ons onderscheiden vanuit onze specifieke identiteit.’

‘Inclusiviteit’, vult Van der Wel aan, ‘is daarbij een belangrijke notie. We hechten aan samenwerking met partijen met verschillende achtergronden, zolang we elkaar daarbij kunnen vinden op waarden. Zo worden we steeds meer een makelaar, die verschillende partijen bij elkaar brengt, zodat je een zo’n sterk mogelijk programma creëert.’ Volgens Van der Wel geeft identiteit cement aan de samenwerking: ‘Er is veel waardering voor de wijze waarop wij onze identiteit en waarden gestalte geven. Je staat voor iets groters dan puur materieel gewin. We willen een grotere visie achter ons werk neerleggen en dat ook naar de toekomst doortrekken, zodat je de waan van de dag overstijgt.’

In de aflevering maandag staat Terres des Hommes centraal.

Krista Russchen volgt momenteel de master Religie in de Moderne Wereld aan de Rijksuniversiteit te Groningen. De tour langs de verschillende ontwikkelingsorganisaties is onderdeel van haar afstudeerproject en de stage die ze bij Vice Versa heeft gelopen. Op dit moment werkt ze aan haar afstudeerscriptie waarin ze dit onderwerp verder zal uitdiepen en waarin ze zich voornamelijk zal bezighouden met organisaties die een religieuze achtergrond hebben. Tips en suggesties zijn van harte welkom op kristahrusschen@hotmail.com

Auteur
Krista Russchen

Datum:
28 oktober 2011
Categorieën: